یکی از سوال هایی که مدام از من پرسیده می شود این است: «فلان پراپ فرم را بگیرم یا صبر کنم؟ کدام مناسب سبک من است؟» مشکل اصلی اینجاست که خیلی ها قبل از خرید چالش، اصلا نمی دانند دنبال چه چیزی هستند؛ فقط دنبال اینند که زودتر حساب بگیرند. نتیجه اش هم معمولا چند بار رد شدن، استرس، و در نهایت ناامیدی از کل موضوع پراپ تریدینگ است.
در این نوشته سعی می کنم از زاویه تجربه خودم و اشتباهاتی که هم خودم و هم بقیه تریدرها در چالش ها داشتیم، یک راهنمای انتخاب پراپ فرم مناسب برای تریدرها | معیارهای مهم را قدم به قدم توضیح بدهم؛ طوری که بتوانید بر اساس واقعیت سبک معاملاتی خودتان تصمیم بگیرید، نه بر اساس هیجان یا تبلیغ.
تجربه واقعی: وقتی شرایط چالش با سبک معامله گر نمی خونه
اولین چالشی که خودم خریدم، فقط به خاطر درصد تقسیم سود و تخفیف بود. اصلا درست نخوانده بودم که:
- حداکثر ضرر روزانه چقدر است
- حداکثر ضرر کلی حساب چقدر است
- آیا باید در هر روز حتما معامله انجام بدهم یا نه
- آیا قانون ثبات عملکرد یا همان الزام به میانگین سود مشخص وجود دارد یا نه
سبک من این است که معمولا در هفته یکی دو ستاپ خوب پیدا می کنم. ممکن است دو روز اصلا معامله نکنم، اما وقتی موقعیت ببینم، روی همان با حجم منطقی وارد می شوم. اما در آن چالش، عملا مجبور بودم هر روز یک معامله انجام بدهم تا قانون فعالیت روزانه را رعایت کنم. نتیجه اش چه شد؟ شروع کردم به گرفتن ستاپ های نصفه و نیمه، فقط برای این که قانون را پر کنم. در چند روز اول، دو سه ضرر پشت هم دادم و خیلی سریع نزدیک حداکثر ضرر روزانه شدم. فشار روانی بالا رفت، بعد تصمیم های احساسی و در نهایت رد شدن در مرحله اول.
بعدا که با دقت قوانین را خواندم، دیدم مشکل من نداشتن سیستم نبود، مشکل این بود که اصلا شرایط آن پراپ فرم با سبک معاملاتی من جور نمی آمد. یعنی حتی اگر بهترین مدیریت ریسک را هم رعایت می کردم، باز هم باید سبک خودم را آن قدر تغییر می دادم که انگار تریدر دیگری شده ام.
اشتباهات رایج تریدرها در انتخاب پراپ فرم
خیلی از تریدرها را دیده ام که قبل از فکر کردن به مدیریت ریسک، سراغ خرید چالش می روند. چند اشتباه تکراری وجود دارد:
۱. تمرکز روی درصد تقسیم سود، نه روی ریسک
تقریبا همه اول می پرسند: درصد تقسیم سود چقدر است؟ در حالی که قبل از آن باید دید:
- حداکثر ضرر روزانه چند درصد است
- حداکثر ضرر کلی حساب چند درصد است
- با این شرایط، در روز چند درصد مجاز به ریسک هستید
اگر حداکثر ضرر روزانه ۵ درصد باشد و شما طبق عادت، در هر معامله ۲ درصد ریسک کنید، با سه ضرر پشت سر هم عملا چالش شما در همان روز اول در خطر است. اینجاست که تریدر شروع می کند به عوض کردن حد ضرر، بزرگ کردن حد سود، و تصمیم های احساسی.
۲. بی توجهی به قانون ثبات عملکرد و میانگین سود
برخی پراپ ها قوانین مربوط به ثبات عملکرد دارند. مثلا:
- نباید بیشترین روز سود ده، بیشتر از درصد مشخصی از کل سود باشد
- نباید فقط یک یا دو معامله، تمام سود شما را بسازند
این قوانین برای سبک هایی که تعداد معاملات کم و نسبت سود به ضرر خیلی بالا دارند، می تواند دردسر درست کند. اگر سبک شما سوئینگ ترید است و ماهی چند معامله می گیرید، باید حتما بررسی کنید که آیا قوانین آن پراپ فرم این سبک را تحمل می کند یا نه.
۳. توجه نکردن به محدودیت های زمان چالش
بعضی از تریدرها برای چالش های مدت دار، اصلا برنامه زمانی ندارند. مثلا چالشی که باید طی ۳۰ روز مرحله اول را بگذرانید، برای کسی که فقط در سشن خاصی از بازار و آن هم فقط در شرایط خیلی خاص معامله می کند، می تواند فشار روانی زیادی ایجاد کند. حس «کمبود زمان» باعث می شود تریدر وارد معامله هایی شود که در حالت عادی اصلا آنها را قبول نمی کرد.
چند معیار مهم برای انتخاب پراپ فرم متناسب با سبک شما
اگر بخواهیم راهنمای انتخاب پراپ فرم مناسب برای تریدرها | معیارهای مهم را خلاصه کنیم، لازم است با چند پرسش صادقانه از خودتان شروع کنید، نه از ویژگی های پراپ فرم:
۱. سبک معاملاتی شما واقعا چیست؟
خودتان را دقیق تر تعریف کنید:
- معامله گر روزانه هستید یا میان مدت
- به نوسان های کوتاه مدت تکیه می کنید یا حرکات چند روزه
- در روز معمولا چند معامله می گیرید
- میانگین نسبت سود به ضرر معاملات شما چقدر است
وقتی اینها مشخص شد، تازه می توان سراغ قوانین پراپ رفت و دید آیا با هم همخوانی دارند یا خیر.
۲. مدیریت ریسک شما با ساختار ضرر پراپ هماهنگ است یا نه؟
قبل از این که چالش بخرید، محاسبه کنید:
- با حداکثر ضرر روزانه تعریف شده، در هر معامله چقدر می توانید ریسک کنید
- اگر سه ضرر پشت سر هم بدهید، چه مقدار از حداکثر ضرر روزانه و کلی را مصرف کرده اید
- با این سطح ریسک در هر معامله، چند معامله تقریبا برایتان می ماند تا بتوانید هدف مرحله را بزنید
در این مرحله خیلی از تریدرها متوجه می شوند که عادت قبلی شان به ریسک، با شرایط پراپ سازگار نیست؛ و اگر آن را اصلاح نکنند، دیر یا زود قوانین ضرر را نقض می کنند.
۳. آیا از نظر روانی می توانید فشار چالش را تحمل کنید؟
پراپ تریدینگ برای همه مناسب نیست. بعضی ها با پول شخصی خودشان، کاملا منطقی معامله می کنند، اما همین که بحث حساب چالش و قوانین سفت و سخت وسط می آید، ذهنشان قفل می کند. علائم رایج:
- ترس از زدن دکمه ورود، حتی روی ستاپ های خوب
- بستن زود هنگام معاملات سود ده به خاطر ترس از برگشت
- دو برابر کردن حجم بعد از ضرر، برای جبران سریع
اگر این فشار روانی را نشناسید، ممکن است چند بار پشت سر هم در چالش رد شوید و نتیجه بگیرید که «من تریدر بدی هستم»، در حالی که مشکل اصلی «مدیریت روان در چارچوب قوانین» بوده است.
۴. شرایط اجرایی و فنی پراپ را هم در نظر بگیرید
بجز قوانین تئوری، باید به موارد عملی هم دقت کنید:
- سرعت اجرا و لغزش قیمت (اسلیپیج)
- حجم مجاز روی هر نماد
- زمان های ممنوع برای معامله، مثلا هنگام خبرهای مهم
- نحوه محاسبه ضرر در زمان جهش های شدید قیمت
مثلا اگر روی خبرها معامله می کنید و پراپ انتخابی شما در زمان خبر اجازه معامله نمی دهد، عملا سبک اصلی خودتان را از دست داده اید.
چطور بین چند پراپ مختلف مقایسه منطقی انجام دهیم؟
بعضی وقت ها چند پراپ شرایط نسبتا خوبی دارند، اما انتخاب بین آنها سخت می شود. در این حالت من معمولا این کار را انجام می دهم:
۱. ساختن یک جدول ساده مقایسه
یک فایل ساده درست کنید و برای هر پراپ این موارد را بنویسید:
- حداکثر ضرر روزانه
- حداکثر ضرر کلی
- حدف سود مرحله اول و دوم
- مدت زمان هر مرحله
- قوانین ثبات عملکرد
- محدودیت های خبری و زمانی
وقتی این اطلاعات کنار هم قرار بگیرد، می توانید به جای تکیه بر احساس، با عدد و رقم تصمیم بگیرید.
۲. شبیه سازی ذهنی یا روی کاغذ با آمار واقعی خودتان
آماری که از معاملات قبلی خود دارید را روی قوانین هر پراپ پیاده کنید. مثلا اگر در سه ماه گذشته، میانگین ضرر روزانه و میانگین سود شما معلوم است، ببینید اگر همین عملکرد را در آن پراپ داشتید:
- چند بار به حداکثر ضرر روزانه نزدیک می شدید
- آیا هدف سود مرحله اول در بازه زمانی مشخص را می زداید یا نه
- آیا قانون ثبات عملکرد را نقض می کردید یا خیر
این کار کمک می کند بفهمید مشکل شما «خود پراپ» است یا «عملکرد معاملاتی» خودتان.
۳. توجه به تجربه تریدرهای دیگر، نه فقط نظرات هیجانی
نظرات تریدرهای دیگر می تواند مفید باشد، اما باید از فیلتر عبور کند. کسی که در یک چالش رد شده، ممکن است از روی عصبانیت کل آن پراپ را زیر سوال ببرد، در حالی که اگر دقیق بررسی کنید، علت رد شدن، مدیریت ریسک اشتباه یا بی نظمی خود او بوده است. در مقابل، بعضی ها هم فقط به خاطر یک تجربه خوب کوتاه مدت، آنقدر تعریف می کنند که تصویر غیرواقعی ساخته می شود.
سایت هایی که به شکل ساختار یافته شرایط و قوانین پراپ ها را کنار هم قرار می دهند، مثل پراپ فارسی، صرفا به این خاطر که اطلاعات دسته بندی شده ارائه می کنند، می توانند نقطه شروع خوبی برای مقایسه منطقی باشند؛ به شرطی که باز هم تصمیم نهایی را بر اساس سبک و آمار خودتان بگیرید.
نمونه یک دیدگاه واقع بینانه به یک پراپ
فرض کنید دارید شرایط یک ساختار مثل پراپ پلاس را بررسی می کنید. به جای این که فقط به تقسیم سود نگاه کنید، بهتر است چند سوال را یادداشت کنید:
- با حداکثر ضرر روزانه تعریف شده، اگر بخواهم در هر معامله تنها نیم درصد ریسک کنم، چند معامله در روز برایم منطقی است؟
- آیا مدت زمان مرحله اول و دوم با تعداد ستاپ هایی که معمولا در هفته پیدا می کنم همخوان است؟
- آیا در قوانین، محدودیتی هست که سبک معمول من (مثلا معامله روی خبر یا نگه داشتن معامله روی شکاف قیمتی) را مختل کند؟
- اگر سه ضرر پشت هم اتفاق بیفتد، چقدر از ظرفیت ضرر کلی من مصرف می شود؟
جواب همین چند سوال ساده، خیلی وقت ها روشن می کند که آیا این ساختار برای شما قابل مدیریت است یا در عمل شما را به سمت تصمیم های احساسی می برد.
جمع بندی
اگر بخواهم همه اینها را در یک جمله خلاصه کنم، می شود این که: «پراپ فرم مناسب برای شما آن جایی است که سبک معاملاتی، مدیریت ریسک و تحمل روانی شما، با قوانین آن ساختار در یک حد تعادل قابل قبول قرار بگیرد.»
پراپ تریدینگ برای همه مناسب نیست. اگر هنوز روی حساب شخصی خودتان، آمار پایداری از معاملات ندارید، اگر مدیریت ریسک تان مشخص نیست، یا اگر با کوچک ترین ضرر، برنامه تان را عوض می کنید، اضافه شدن فشار زمانی و قانونی چالش ها می تواند اوضاع را سخت تر کند.
از طرفی، اگر:
- سبک معاملاتی مشخص دارید
- می دانید در هر معامله چقدر ریسک می کنید
- آمار ماه های گذشته خود را ثبت کرده اید
- با ضررها و دوره های سخت، برخورد احساسی نمی کنید
در این صورت، با انتخاب دقیق و مقایسه منطقی، پراپ تریدینگ می تواند فقط یک «قاب مالی» متفاوت برای همان چیزی باشد که قبلا انجام می دادید؛ نه یک راه میان بر، نه یک وعده رویایی.
در نهایت، مسئولیت تصمیم و نتیجه، کاملا بر عهده خود تریدر است. نه هیچ سایتی، نه هیچ معامله گری و نه هیچ ساز و کاری نمی تواند نتیجه مشخصی را برای شما تضمین کند. واقع بین بودن با خودتان، شناخت محدودیت ها و توانایی ها، و هماهنگ کردن انتخاب پراپ با این واقعیت، از هر تبلیغ و تعریف و تمجیدی مهم تر است.
یادداشت نویسنده: آنچه در این متن نوشتم، حاصل چند سال تلاش، اشتباه، رد شدن در چالش ها و تلاش دوباره است. نه ادعای دانستن همه چیز دارم، نه نسخه واحد برای همه. پیشنهاد من این است که قبل از هر تصمیم، حداقل چند ماه آمار دقیق معاملات خودتان را جمع کنید، بعد بر اساس عدد و واقعیت خودتان، نه حرف دیگران، برای ورود به دنیای پراپ تریدینگ فکر کنید.